|
W celu uporządkowania gospodarki zasobamii ochrony środowiska niezbędna jest klasyfikacja odzwierciedlająca genezę odpadów, ich właściwości, ekologiczną szkodliwość, użyteczność i masowość ichwytwarzania.
Podstawą każdej klasyfikacji są odpowiednio dobrane kryteria o charakterze fizykochemicznym, biologicznym, technologicznym,ekonomicznym np.:
- źródło pochodzenia – sfera powstawania,
- kryterium surowcowe,
- stan skupienia,
- skład chemiczny,
- toksyczność,
- stopień zagrożenia dla środowiska,
- stopień przydatności (branżowej) do dalszego wykorzystania.
Odpady klasyfikuje się w zależności od źródeł powstawania, stopnia uciążliwości bądź stwarzania zagrożeń dla życia lubzdrowia ludzi oraz dla środowiska. W problematyce dotyczącej ochrony środowiskarozpatruje się i klasyfikuje odpady, jako substancje pochodzące z produkcji lubkonsumpcji, które zanieczyszczają środowisko.
Przy klasyfikacji odpadów w oparciu o kryterium toksyczności i zagrożenia dlaśrodowiska przyjmuje się, że o ich szkodliwości decyduje:
- składnik najniebezpieczniejszy, który jednocześnie determinuje przynależność odpadów do odpowiedniej kategorii szkodliwości i określa technologię jego utylizacji,
- toksyczność i szkodliwość odpadu dla organizmów żywych,
- właściwości rakotwórcze substancji odpadowych,
- zagrożenie dla wód powierzchniowych i gleby na podstawie wielkości dopuszczalnych zanieczyszczeń śródlądowych wód powierzchniowych I klasy czystości,
- zanieczyszczenie atmosfery przez odpady pylące, wydzielające pary lub gazy szkodliwe i o nieprzyjemnym zapachu,
- łatwość zapłonu.
Podział odpadów wg stopnia szczególnego zagrożenia dzieli je na: odpady grożące zakażeniem – zawierające drobnoustroje chorobotwórcze,jaja pasożytów itp., odpady grożące skażeniem – zawierające substancjepromieniotwórcze, odpady szczególnie szkodliwe dla środowiska –zawierające substancje uznane przez ministra zdrowia za trucizny lub środkiszkodliwe, surowe produkty i inne materiały uznane za nieprzydatne dowykorzystania gospodarczego.
Ze względu nawłaściwości odpadów, a głównie udział frakcji organicznej, dzieli się je na:mineralne, zawierające znikomą ilość (do 1%) substancji organicznej,organiczno-mineralne, zawierające 5-50% substancji organicznej, organiczne, w których udział substancjiorganicznej wynosi więcej niż 50%.
Klasyfikacja odpadów wg rozporządzenia MinistraŚrodowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206) klasyfikuje je, wzależności od źródła ich powstawania, na 20 następujących grup:
- odpady powstające przy poszukiwaniu, wydobywaniu, fizycznej i chemicznej przeróbce rud oraz innych kopalin – 01,
- odpady z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybołówstwa, leśnictwa, łowiectwa oraz przetwórstwa żywności – 02,
- odpady z przetwórstwa drewna oraz z produkcji płyt i mebli, masy celulozowej, papieru i tektury – 03,
- odpady z przemysłu skórzanego, futrzarskiego i tekstylnego – 04,
- odpady z przeróbki ropy naftowej, oczyszczania gazu ziemnego oraz pirolitycznej przeróbki węgla – 05,
- odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania produktów przemysłu chemii nieorganicznej – 06,
- odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania produktów przemysłu chemii organicznej – 07,
- odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania powłok ochronnych (farb, lakierów, emalii ceramicznych), kitu, klejów, szczeliw i farb drukarskich – 08,
- odpady z przemysł przemysłu fotograficznego i usług fotograficznych – 09,
- odpady z procesów termicznych – 10,
- odpady z chemicznej obróbki i powlekania powierzchni metali oraz innych materiałów i z procesów hydrometalurgii metali niezależnych – 11,
- odpady z kształtowania oraz fizycznej i mechanicznej obróbki powierzchni metali i tworzyw sztucznych – 12,
- oleje odpadowe i odpady ciekłych paliw (z wyłączeniem olejów jadalnych oraz grup 05, 12 i 19) – 13,
- odpady rozpuszczalników organicznych, chłodziw i propelentów ( z wyłączeniem grup 07 i 08) – 14,
- odpady opakowaniowe; sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne i ubrania ochronne, nie ujęte w innych grupach – 15,
- odpady nie ujęte w innych grupach – 16,
- odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (włączając glebę z terenów zanieczyszczonych) – 17,
- odpady medyczne i weterynaryjne – 18,
- odpady z instalacji i urządzeń służących zagospodarowaniu odpadów, z oczyszczalni ścieków oraz z uzdatniania wody pitnej i wody do celów przemysłowych – 19,
- odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie – 20.
Spośródmiędzynarodowych (regionalnych) klasyfikacji odpadów do najważniejszych zaliczasię klasyfikacje przygotowane przez EKG, EWG i RWPG. Największy geograficzno-gospodarczy zasięg działania ma klasyfikacja EKG,dlatego projekt standardowej klasyfikacji odpadów ( z 12 – 16.06.1989 r.)przyjęto za podstawę jednolitej klasyfikacji odpadów w Polsce.
Biorąc zapodstawę warunki powstawania (źródło, pochodzenie), główne składniki orazfizyczne, chemiczne i biologiczne właściwości odpadów, podzielono je na:
- grupy (odpady o wspólnym pochodzeniu i jednakowych właściwościach),
- typy (odpady bliskie pod względem głównych składników i właściwości),
- gatunki (dokładniej niż typ określają chemiczne, fizyczne i biologiczne właściwości),
- rodzaje (określają specyficzne właściwości odpadu w ramach gatunku), a w razie potrzeby także na odmiany.
|
